đoan ngũ

Định nghĩa

Danh từ:
- Tên gọi khác của lễ hội Đoan Ngọ: "đoan ngũ" là cách gọi biến thể của "đoan ngọ", chỉ ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch hàng năm, một lễ hội truyền thống trong văn hóa Á Đông.
- Thời điểm giữa mùa hè: "đoan ngũ" còn được dùng để chỉ khoảng thời gian nắng nóng, oi bức, thường gắn với các hoạt động diệt sâu bọ và tăng cường sức khỏe.
Tính từ (hiếm dùng):
- Thuộc về lễ hội Đoan Ngọ: dùng để mô tả những sự vật, hiện tượng có liên quan đến ngày lễ này.

Ví dụ sử dụng

Danh từ:
- Ngày đoan ngũ, người dân thường ăn bánh tro và rượu nếp để diệt sâu bọ trong cơ thể. (Vào ngày mùng 5 tháng 5, người ta làm các nghi thức truyền thống để bảo vệ sức khỏe.)
- Đoan ngũ năm nay rơi vào giữa tháng 6 dương lịch. (Ngày lễ Đoan Ngọ năm nay xảy ra vào giữa tháng 6.)
Tính từ:
- Phong tục đoan ngũ vẫn được duy trì ở nhiều làng quê. (Các tập tục liên quan đến ngày lễ Đoan Ngọ vẫn còn tồn tại.)

Các cách sử dụng nâng cao

"đoan ngũ tiết": tiết khí giữa mùa hè, thời điểm nắng gắt nhất trong năm.
- Đoan ngũ tiết thường gây ra các bệnh về tiêu hóa nếu không chú ý ăn uống. (Thời tiết oi bức trong lễ Đoan Ngọ dễ làm cơ thể mất cân bằng.)
"tết đoan ngũ": tên gọi khác của tết Đoan Ngọ, nhấn mạnh tính chất lễ hội.
- Tết đoan ngũ còn được gọi là tết diệt sâu bọ. (Ngày lễ này còn có tên gọi dân gian là tết diệt sâu bọ.)

Biến thể và từ gần giống

Đoan ngọ (danh từ): cách gọi phổ biến hơn, chỉ cùng một ngày lễ.
- Đoan ngọ là một trong những ngày lễ cổ truyền quan trọng. (Đoan ngũ và đoan ngọ là hai tên gọi của cùng một sự kiện.)
Trùng ngũ (danh từ): tên gọi khác của ngày mùng 5 tháng 5, nhấn mạnh con số 5 trùng lặp (ngày 5 tháng 5).
- Trùng ngũ cũng là dịp để mọi người tưởng nhớ tổ tiên. (Ngày trùng ngũ có ý nghĩa tâm linh sâu sắc.)

Từ đồng nghĩa

Thành ngữ liên quan

Đoan ngũ rượu nếp: chỉ phong tục uống rượu nếp vào ngày mùng 5 tháng 5 để diệt trừ ký sinh trùng.
- Bà tôi thường nhắc: "Đoan ngũ rượu nếp, cả năm không ốm". (Câu nói dân gian nhấn mạnh lợi ích sức khỏe của phong tục này.)